Innowacyjny probiotyk PROVAG - pomagający zwalczyć grzybice pochwy, zakażenia pochwy, infekcje pochwy, stany zapalne pochwy
Strona główna > ABC zakażeń > Objawy i diagnostyka
Objawy i diagnostyka
Zapalenia pochwy to najczęstszy problem ginekologiczny. Wśród nich zakażenia stanowią największą grupę zachorowań. W zależności od czynnika wywołującego chorobę infekcje pochwy i sromu dzieli się na trzy grupy: rzęsistkowicę wywoływaną przez Trichomonas vaginalis, grzybicze zapalenie pochwy wywoływane przez Candida spp. oraz bakteryjne zakażenia pochwy (Bacterial Vaginosis). W tabeli poniżej przedstawiono diagnostykę różnicową zakażeń w obrębie pochwy w zestawieniu ze stanem prawidłowym.
| FIZJOLOGIA | RZĘSISTKOWICA | GRZYBICA | BACTERIAL VAGINOSIS |
|
|---|---|---|---|---|
| WYDZIELINA | umiarkowana, biała lub przeźroczysta, kłaczkowata, lepka | obfita, szara, żółto-zielona, jednorodna, pienista lub kremowa | skąpa do umiarkowanej, biaława o różnych odcieniach, grudkowa, serowata | umiarkowana do obfitej, szara, mleczna, jednorodna, wodnista |
| pH | 3,6 – 4,5 | powyżej 4,5 | 3,6 – 4,5 | powyżej 4,5 |
| ZAPACH | Nieobecny | nieprzyjemna woń | Nieobecny | rybia woń |
| OBJAWY MIEJSCOWE | Dobrostan | upławy, świąd, dyzuria | upławy, świąd, przekrwienie pochwy | upławy, bez świądu i pieczenia |
| PRZENOSZENIE DROGĄ PŁCIOWĄ | nie dotyczy | tak | Tak | nie |
| TYPOWE KOMÓRKI | Brak | urzęsione pierwotniaki | strzępki komórek drożdży | komórki jeżowate, -> clue cells |
Szacuje się, że przynajmniej trzy na cztery kobiety zachorują na zapalenie pochwy lub sromu przynajmniej raz w życiu. Rocznie miliard kobiet na całym świecie choruje na zakażenia układu moczowo – płciowego nieprzenoszone drogą płciową, w tym waginozę bakteryjną, zapalenia drożdżakowe (Candidiasis) oraz zakażenia dróg moczowych.
Waginoza bakteryjna, (Bacterial Vaginosis)
stanowi 60% wszystkich infekcji w obrębie pochwy i sromu. Podczas bacterial vaginosis dochodzi do zaburzenia równowagi mikroflory pochwy. U kobiet z rozpoznaniem bacterial vaginosis obserwuje się w obrębie pochwy zmiany ilościowe (zanik lub zmniejszenie liczby Lactobacillus spp. z wtórnym namnażaniem się mieszanej flory względnie i bezwzględnie beztlenowej) oraz jakościowe (związane z brakiem syntezy nadtlenku wodoru przez szczepy Lactobacillus spp. oraz ze wzrostem aktywności enzymów zwiększeniem ilości endotoksyn i egzotoksyn bakteryjnych, interleukin oraz czynnika martwicy nowotworów.
U kobiet w wieku rozrodczym najczęstszą przyczyną występowania patologicznej wydzieliny z pochwy jest waginoza bakteryjna. W trakcie tego procesu chorobowego ilość bakterii beztlenowych w drogach rodnych wzrasta 10 – 100-krotnie. U około 60 procent kobiet waginoza bakteryjna ma przebieg niemy klinicznie. Często pojawia się i ustępuje samoistnie.
Do czynników predysponujących do wystąpienia bacterial vaginosis zalicza się przede wszystkim częste irygacje pochwy, złe nawyki higieniczne, wielu partnerów seksualnych, częste podróże, korzystanie z jaccuzi i basenów, urazy pochwy oraz zmniejszoną ilość pałeczek kwasu mlekowego.
Wśród objawów zwracają uwagę cuchnące upławy, czasami może wystąpić świąd sromu oraz podrażnienia błony śluzowej tej okolicy.
Kryteria kliniczne służące do rozpoznania waginozy bakteryjnej wymagają potwierdzenia trzech z czterech objawów, a mianowicie:
- obecność jednorodnej białej, białoszarej lub szarej niezapalnej wydzieliny, gładko pokrywającej ścianę pochwy,
- obecność komórek jeżowatych (komórki nabłonkowe opłaszczone bakteriami) w rozmazie,
- pH wydzieliny powyżej 4,5,
- rybi zapach wydzieliny pochwowej przed lub po podaniu 10-procentowego KOH w teście zapachowym.
Na rycinie poniżej przedstawiono obraz preparatu bezpośredniego bakteryjnej waginozy – widoczne są formy clue cells (komórki jeżowate), czyli nabłonki z oklejonymi drobnymi pałeczkami Gram – ujemnymi (tj. Gardnella vaginalis).
Grzybicze zapalenie pochwy
wywoływane jest najczęściej przez rodzaj Candida. Do zakażeń może dojść m.in. podczas używania wspólnych ręczników, podczas kontaktów seksualnych. U mężczyzn zakażenie przebiega bezobjawowo, natomiast u kobiet zakażenie grzybicze manifestuje się uporczywym świądem, podrażnieniem, zaczerwienieniem oraz pieczeniem w obrębie pochwy i sromu, bolesnymi stosunkami płciowymi oraz dyzurią, a także obecnością serowatych upławów. Warto zaznaczyć, że żaden z tych objawów nie jest objawem charakterystycznym dla grzybiczego zapalenia pochwy.
Do potwierdzenia rozpoznania należy wykonać mikroskopowe badanie rozmazu wydzieliny pochwowej w soli fizjologicznej, 10-procentowym wodorotlenkiem potasu lub barwionego metoda Grama potwierdzającego obecność drożdżaków, grzybni lub nibystrzępków albo dodatni wynik posiewu lub innego testu potwierdzającego obecność drożdżaków. W przebiegu grzybicy pochwy nie obserwuje się zmian wartości pH, odczyn pochwy jest prawidłowy (poniżej 4,5). Dodatni wynik posiewu w kierunku Candida a brak objawów klinicznych nie jest wskazaniem do rozpoczęcia leczenia, ponieważ Candida albicans jest obecny w pochwie u co piątej kobiety w wieku rozrodczym.
Na rycinie poniżej przedstawiono wymaz bezpośredni z pochwy – widoczne są liczne pałeczki Gram – ujemne oraz komórki grzybów.
Rzęsistkowica dróg moczowo – płciowych
wywoływana jest przez Trichomonas vaginalis, który bytuje w pochwie, cewce moczowej i
gruczołach okołocewkowych, a przenoszona jest prawie wyłącznie drogą płciową. U ok. 10 – 50
procent pacjentek rzęsistkowica ma bezobjawowy przebieg. U pozostałych proces chorobowy
rozpoczyna się pojawieniem się upławów pochwowych, a w miarę zaawansowania procesu zapalnego
dołączają się pieczenie w pochwie, świąd, dyspareunia, plamienie kontaktowe, dyzuria oraz
bolesność w podbrzuszu. W badaniu klinicznym u około 70 procent kobiet stwierdza się
szarobiałe upławy o zmiennej konsystencji. Jedynie u niewielkiego odsetka tych chorych
wydzielina w najbardziej zaawansowanym stadium przybiera barwę zielonkawą. W zależności od
fazy zaawansowania pojawia się obrzęk, zaczerwienienie sromu, pochwy oraz szyjki macicy.
Rozpoznanie w większości przypadków stawiane jest na podstawie preparatu bezpośredniego z
wydzieliny pochwowej w soli fizjologicznej. Stwierdza się w nim ruchome rzęsistki. Brak
Trichomonas vaginalis w preparacie bezpośrednim przy klinicznym podejrzeniu zakażenia jest
wskazaniem do założenia hodowli. W przypadku stwierdzenia rzęsistkowicy w badaniu wymazu
cytologicznego zalecane jest wykonanie preparatu bezpośredniego z wydzieliny pochwowej w
celu potwierdzenia diagnozy.
