Różnice między probiotykami
W ginekologii znajdują zastosowanie probiotyki dopochwowe, a od niedawna coraz większą popularnością cieszą się produkty stosowane doustnie. W przypadku tych ostatnich wykazano doświadczalnie, że zawarte w tych produktach bakterie docierają do pochwy z odbytu, podobnie jak np.bakterie chorobotwórcze, bardzo często niezależnie od stosowanych metod higienicznych.
Szczepy Lactobacillus zawarte w probiotykach „ginekologicznych” mają działanie hamujące w stosunku do bakterii chorobotwórczych. Działanie to jest związane z wieloma, niezależnymi od siebie mechanizmami.:
- produkcją kwasów obniżających pH środowiska pochwy (kwas mlekowy, kwas octowy, kwas
- mrówkowy)
- wytwarzaniem nadtlenku wodoru (H2O2)
- wytwarzaniem dipeptydów/bakteriocyn – laktacyna, acidolina, laktobina
- współzawodnictwem o miejsca receptorowe na powierzchni komórek gospodarza
- współzawodnictwem o składniki odżywcze
- działaniem modyfikującym układ odpornościowy błon śluzowych, tzw. immunomodulacją
Nie wszystkie produkty będące na rynku spełniają kryteria WHO/FAO pozwalające im określać się mianem probiotyku. Kryteria te są następujące:
- Szczepy powinny być izolatami ze środowiska pochwy co gwarantuje mechanizmy przystosowawcze
- Szczepy powinny mieć potwierdzoną przynależność gatunkową pozwalającą ich powtarzalną identyfikację
- Szczepy te powinny mieć silne powinowactwo do nabłonka pochwowego dzięki czemu blokują one możliwość adhezji do tego nabłonka bakteriom patogennym
- Szczepy powinny wykazywać działanie antagonistyczne wobec bakterii chorobotwórczych
- Szczepy powinny charakteryzować się swoistą gatunkową opornością na antybiotyki
Działanie hamujące w stosunku do bakterii chorobotwórczych szczepów Lactobacillus, przeznaczonych na probiotyki z zastosowaniem ginekologicznym, jest związane z:
- produkcją kwasów obniżających pH środowiska pochwy (kwas mlekowy, kwas octowy, kwas mrówkowy)
- wytwarzaniem nadtlenku wodoru (H2O2)
- wytwarzaniem dipeptydów/bakteriocyn – laktacyna, acidolina, laktobina
- współzawodnictwem o miejsca receptorowe na powierzchni komórek gospodarza
- współzawodnictwem o składniki odżywcze
- działaniem modyfikującym układ odpornościowy błon śluzowych, tzw. immunomodulacją
Zawarte w prOVagu szczepy Lactobacillus gasseri 57C, Lactobacillus fermentum 57A, Lactobacillus plantarum 57B wyselekcjonowano ze względu na ich następujące własciwości:
- pochodzą ze środowiska pochwy
- mają zdolność kolonizacji, tym samym zwiększają liczbę pałeczek kwasu mlekowego
- posiadają zdolność zahamowania adhezji oraz wzrostu patogenów (pałeczek jelitowych i drożdżaków)
- brak działań niepożądanych w codziennej kuracji
- redukują kolonizację przez patogenne bakterie oraz drożdżaki
- mają dobrą tolerancję na kwasy żółciowe
- dokonują pasażu przez przewód pokarmowy
- nie indukują systemowej odpowiedzi immunologicznej ani odpowiedzi mediatorów prozapalnych
Stosowane w ginekologii preparaty probiotyczne mogą mieć formę globulek dopochwowych (np.: Lactovaginal, Floragyn), tabletek doustnych (np. Provag, Lacibios femina,). Przedstawicielem innej grupy produktów, których stosowanie ze względu na zawartość hormonu może odbywać się tylko po wnikliwej analizie lekarskiej jest tabletka dopochwowa zawierająca pałeczki kwasu mlekowego-50 mg oraz estriol w dawce 0,03 mg (Gynoflor).
Należy pamiętać, że wybór drogi podania probiotyku w dużej mierze zależy od preferencji kobiety. Niemniej wydaje się, że ze względu na natychmiastowy efekt produkty aplikowane dopochwowo dają szybszy efekt – ma to znaczenie w ostrych stanach zapalnych, efekt ten jednak trwa krócej ze względu na brak tzw.rezwuaru jelitowego probiotyku, natomiast produkty doustne powinny być stosowane w stanach przewlekłych.