Terapia


Waginoza bakteryjna (Bacterial vaginosis - BV)

Bacterial vaginosis (BV) to zaburzenie równowagi w ekosystemie pochwy polegające na utracie dominującej roli bakterii Lactobacillus. Towarzyszą temu z reguły przykre dolegliwości – upławy, świąd, pieczenie.
Od pojęcia vaginosis należy odróżnić vaginitis - określenie dotyczące procesu zapalnego w obrębie tkanek pochwy. Nie są to pojęcia równoważne, często są jednak mylnie zamieniane. Bacterial vaginosis to zakażenie z reguły autogenne dotyczące zmiany stosunków jakościowych i ilościowych własnej flory bakteryjnej pochwy. Vaginitis to stan zapalny pochwy. Ostatni stan zawiera opis pierwszego. Ponieważ nie ma jak na razie skutecznych metod zapobiegania BV uważa się, że stan ten należy leczyć. Przewlekłe zakażenie może mieć charakter utajony i może prowadzić do poważnych powikłań (poronienia, przedwczesnego pęknięcie błon płodowych, porodu przedwczesnego, zapalenia błony śluzowej macicy oraz przydatków, nawracających zapaleń dróg moczowych oraz powikłań pooperacyjnych).

W przebiegu BV w ekosystemie pochwy zaczynają dominować bakterie z rodzajów: Gardnerella vaginalis, Bacteroides spp., Prevotella spp., Mobiluncus spp., Peptostreptococcus spp., Mycoplasma hominis, Fusobacterium spp., Veillonella spp., Atopobium vaginae i Eubacterium spp. Mogą się również pojawić Ureaplasma urealyticum oraz Streptococcus viridans.

W przebiegu BV typowo zleca się następujące badania:

  • ocena pH pochwy,
  • ocena ekosystemu pochwy (identyfikacja tzw. komórek jeżowych oraz różnicowanie czynnika sprawczego czyli stwierdzenia obecności rzęsistka pochwowego czy komórek drożdży w polu widzenia),
  • posiew wymazu pobranego z dróg rodnych.


Leczenie BV wymaga zastosowania leków miejscowych i antybiotyków.

Leczenie

Obejmuje doustnie lub dopochwowo aplikowane leki przeciwbakteryjne takie jak klindamycyna i metronidazol.
Należy jednak pamiętać, że ogólnie zastosowany antybiotyk oprócz zniszczenia bakterii chorobotwórczych może naruszyć ekosystem pochwy i jelita. Antybiotyki o tzw.szerokim spektrum działania stosowane zbyt długo powodują namnażanie się drożdżaków z rodzaju Candida albicans, doprowadzając do drożdżycy (kandydozy) błon śluzowych jamy ustnej i właśnie pochwy. W przypadku rozrostu bakterii z rodzaju Clostridium difficile, do którego dochodzi w następstwie zaburzenia flory bakteryjnej przewodu pokarmowego może pojawić się biegunka poantybiotykowa.
We wszystkich tych stanach należy utrzymywać mikroflorę pochwy w stanie równowagi lub doprowadzić ją do tego stanu po terapii antybiotykiem. W takich sytuacjach można podawać preparat pro biotyczny równolegle z antybiotykiem lub po zakończeniu jego podawania jeżeli szczepy zawarte w preparacie pro biotycznym nie są oporne na dany antybiotyk.

Grzybica pochwy

Najczęstszym patogenem wywołującym grzybice pochwy jest drożdżak z rodzaju Candida albicans. Aby rozpoznać infekcje grzybiczą wykonujemy bezpośrednie badanie mikroskopowe patologicznej wydzieliny, a następnie wykonujemy jej posiew.

Ze względu na częste nawroty tej przypadłości zalecane jest wykonanie badania wrażliwości grzybów na różne preparaty. Dzięki temu badaniu (mikogram) znacząco wzrasta skuteczność leczenia. Niektóre stany ( niewyrównana cukrzyca, antykoncepcja, ciąża) są czynnikami predysponującymi do rozwoju grzybicy.

W przypadku zakażenia wspomnianymi grzybami należy pamiętać o konieczności leczenia obu partnerów jednocześnie.

Leczenie

Lekami z wyboru w leczeniu kandydozy pochwy są dopochwowo podawane: nystatyna lub leki z grupy azoli. Terapia tymi lekami występującymi w postaci dopochwowych tabletek, globulek, żeli czy kremów trwa z reguły od 3-14 dni. Możliwa jest jednorazowa terapia lekiem podanym w wysokiej dawce. Dodatkowo zaleca się stosowane zewnętrznie maści lub żele. W przypadku infekcji o nawracającym charakterze lub o szczególnym nasileniu stosowane są leki p/grzybicze podawane doustnie.

Wspomagająco w przebiegu infekcji grzybiczych należy również uzupełnić ekosystem pochwy o wybrane bakterie probiotyczne z rodzaju Lactobacillus. Postępujemy w sposób analogiczny jak w przypadku BV. Podobnie jak w tym ostatnim przypadku ważne jest aby stosowany probiotyk zawierał te bakterie z rodzaju Lactobacillus, które naturalnie są izolowane z populacji kobiet w Polsce. Jedynym takim produktem na rynku jest właśnie prOVag. prOVag jest produkowany przez polską firmę biotechnologiczną specjalizującą się w tworzeniu innowacyjnych probiotyków, nie jest więc produktem sprowadzonym z innych krajów i jedynie dystrybuowanym w Polsce.

Rzęsistkowica

Rzęsistkowica aktualnie stanowi znacznie mniejszy problem epidemiologiczny aniżeli 10-20 lat temu. Rzęsistki to pierwotniaki przenoszone głównie drogą płciową wywołujące infekcje dróg moczowo-płciowych. Do zarażenia rzęsistkiem pochwowym (Trichomonas vaginalis) dochodzi poprzez wydzielinę gruczołu krokowego oraz zainfekowane nasienie. U mężczyzn schorzenie to objawia się zapaleniem napletka, żołędzi oraz cewki moczowej.Typowymi objawami są więc świąd, pieczenie, ból w cewce moczowej, częstomocz. Rzęsistkowica jest więc schorzeniem przenoszonym drogą płciową, aczkolwiek możliwe jest również zakażenie pośrednie poprzez zaniedbania higieniczne (używanie wspólnych ręczników, bielizny, urządzeń sanitarnych). W przypadku kobiet nieleczona rzęsistkowica ze względu na kolonizowanie macicy, a nawet jajowodów może powodować niepłodność lub powikłania ciążowe. Rzęsistek może poprzez cewkę moczową dotrzeć do pęcherza moczowego wywołując jego stan zapalny. Typowymi objawami oprócz wymienionych objawów dysurycznych są upławy często pieniste, o przykrym zapachu i żółtej lub zielonkawej barwie. Należy pamiętać o tym schorzenie może przebiegać bezobjawowo.

Leczenie

Podobnie jak w przypadku BV w przypadku rzęsistkowicy leczeniem z wyboru jest metronidazol.

Warto wiedzieć

50% kobiet w wieku rozrodczym ma dolegliwości ze strony narządów płciowych w czasie i po antybiotykoterapii. Wiesz jak temu zapobiec?